3. lekce (Bartoňkova skripta)
1.	K následujícím tvarům slovesa laudare utvořte odpovídající tvary od slovesa monere a esse tam, kde je to možné:
laudant	monent	sunt	
laudatis			
laudabatis			
laudatur			
laudabis			
laudamus			
laudaretur			
laudabuntur			
lauda			
laudabam			
laudantur			
laudabimus			
laudabas			
laudari			
laudares			
laudabatur			
laudate			
laudare			
laudabamus			
laudabitur			
laudabant			
laudat			
laudaremus			
2.	Doplňte tabulku:
posse	abesse	prodesse	deesse	
possumus				
		prodessetis		
	abest			
poterunt				
			deerit	
	abes			
		proderas		
		prosunt		
			deerant	
	abestis			
3.	Doplňujte tvary slovesa posse ve správném tvaru a překládejte:
1.	Non ____________ laborare, quod aegrotus eram.
2.	Amicus amico prodesse et obesse ____________ .
3.	Ridere non (vy) _____________ .
4.	Equus in horto esse non ____________ .
5.	Cras (my) adesse non _____________ .
6.	Nostri victoriam sperare non ____________ .
7.	Si ___________ , in oppido mane!
8.	Romani in bello superari ____________ .
4.	Doplňte správnou koncovku:
1.	Magister: Discipuli, laborate!
Puer: Non possum, aegrot___ sum.
Puella: Non possum, aegrot___ sum.
2.	Viri boni puer___ miser___ adsunt.
3.	Viri boni puer___ miser___ adiuvant.
4.	Victorias claras memori___ tenebant.
5.	Si servi domin___ non parebant, castigabantur.
6.	Medicus vir__ san___ persuadere non poterat.
7.	Magister discipul____ interrogabat et discipul___ respondebant.
8.	Discipuli filiam magistr___ nostr___ non amabant.
5.	Přeložte věty s přivlastňovacími zájmeny a najděte tu, která se od ostatních odlišuje:
1.	Zeptám se svého učitele. 	
2.	Slavní muži často neposlouchali své učitele. 	
3.	Nebudeme obléhat svoje město. 	
4.	Starej se o svého koně! 	
5.	Učitelé vypravují žákům o našich básnících. 	
6.	Přísný učitel napomínal své žáky. 	
7.	Vždycky jste pomáhali svým synům a dcerám. 	
6.	Vyjadřujte přání nesplnitelné v přítomnosti:
Vzor:	Pigra sum.
	Utinam ne pigra essem!
1.	Magister male docet. 	
2.	Pueri memoriam non exercent. 	
3.	Sanus non es. 	
4.	Oppidum incendio vastatur. 	
5.	Viri mali patriae praesunt. 	
6.	Amici fidi non sunt et non amicis suis prosunt. 	
7.	Viri feminis dona non portant. 	
8.	Aegroti sumus. 	
9.	A magistris vestris castigamini.	
10.	Equum bonum non habeo. 	
11.	A viro probo saepe moneris. 	
7.	Vyberte správný tvar:
1.	Si servi bene laborarent, a dominis (laudantur, laudarent, laudabantur, laudarentur, laudant).
2.	Liberos (suos, meos) amabam et amo et amabo.
3.	(Amicis nostris, amicos suos, amicos nostros) semper adiuvabimus.
4.	Pueri (a magistris, magistris, ad magistros) saepe monentur.
5.	(Multos annos, multum annorum, multi annorum) aberat.
6.	Discipule (piger, pigre, pigro), labora!
7.	Inimici (superare, superari) non poterant.
8.	In (agro lato, agrum latum, agro lata) equi nigri erant.
9.	Poetae (clarae, clari) puellas (pulcheras, pulchrae, pulchras) saepe cantabant.
10.	Si vir probus et iustus es, liberis obesse non (poteras, potest, potes, posses).
11.	Utinam (ne, non) vino (delectabatur, delectaretur, delectaret, delectat).
12.	Amicus meus (magister, magistro) est.
8.	Najděte slovesa, která NEpatří do 2. konjugace:
video, ere, vidi, visum „vidět“
erro, are, avi, atum „chybovat“, „bloudit“
ardeo, ere, arsi, arsurus „hořet“
scribo, ere, scripsi, scriptum „psát“
timeo, ere, timui „bát se“
terreo, ere, terrui, territum „děsit někoho“
peto, ere, petivi, petitum „žádat“
9.	Spojte poloviny vět:
Aqua gelida viro sano		ab amicis adiuvabuntur.	
Vir bonus iniuriam viri mali		in horto erant.	
Multae rosae		in oppido manebo.	
Si opulentus essem		medicum vocabat.	
Iniuria viri mali		multos equos haberem.	
Feminae miserae		obesse non potest	
Si vinum bonum habebo		tolerare non potest.	
Si aegrotus erat		tolerari non potest.	
10.	Doplňte druhou část podmínkového souvětí (doplňte záporku, pokud je to vhodné):
1.	Si pecuniam magnam haberem, (laborare).
2.	Feminae, si poterant, (liberi – libri – dare).
3.	Si puellam pulchram videt, (gaudeo, ere „radovat se“).
4.	Nisi timerem, (vicinus „soused“ – malus – castigare).
5.	Si in Graecia essemus, (multus – aedificium – pulcher – videre – posse)
6.	Si puellae industriae erunt, (magister – gaudere).
7.	Nisi puer puellam amaret, (multus –rosa – portare).
11.	Převádějte do pasiva nebo aktiva, je-li to možné:
1.	Discipuli magistris non parebant.
2.	Romani multos populos superabant.
3.	Dei pueris miseris aderant.
4.	In oppidis nostris a magistris multae fabulae narrabantur.
5.	In oppidis multae fabulae narrabantur.
6.	Legati victoriam nostrorum nuntiabant.
7.	Magistra discipulum interrogat.
8.	Nauta amico tuo libros bonos portare non potest.
9.	Viri iusti patriae proderunt.
10.	Pueri teneri a ministro magistri nostri adiuvantur.
11.	Liberi exempla bona et mala imitantur.