PO2B211 Autorky v portugalsky psaných literaturách

Filozofická fakulta
jaro 2026
Rozsah
1/1/2. 5 kr. Ukončení: zk.
Vyučováno kontaktně
Vyučující
Mgr. Eva Batličková, Ph.D. (přednášející)
doc. Mgr. Silvie Špánková, Ph.D. (přednášející)
Garance
doc. Mgr. Silvie Špánková, Ph.D.
Ústav románských jazyků a literatur – Filozofická fakulta
Kontaktní osoba: doc. Mgr. Silvie Špánková, Ph.D.
Dodavatelské pracoviště: Ústav románských jazyků a literatur – Filozofická fakulta
Rozvrh
Út 10:00–11:40 L42, kromě Po 20. 4. až Pá 24. 4.
Omezení zápisu do předmětu
Předmět je nabízen i studentům mimo mateřské obory.
Mateřské obory/plány
předmět má 6 mateřských oborů, zobrazit
Anotace

O objetivo do curso consiste em analisar e interpretar as obras literárias de autoria feminina escritas em língua portuguesa. O trabalho baseia-se na aplicação transversal dos conceitos feministas.

·       Perspetiva sociológica: temas de opressão, marginalização, violência, abuso etc.)

·       Perspetiva de inspiração semiótica: linguagem no feminino (recursos específicos, inconsciente feminino etc.)

·       Perspetiva de base temático-narratológica: figura da mulher e seu papel na obra literária, relações entre personagens etc.

·       Perspetiva de base fenomenológica: perceção do real, corpo feminino, auto-referencialidade, espaços de experiência feminina etc.

·       Perspetiva de base mitocrítica: imaginários e arquétipos femininos etc.

·       Perspetiva da história literária: o cânone literário e suas reescritas

·       Perspetiva intertextual, intersemiótica e intercultural: reescritas das obras canónicas etc.
Výstupy z učení

Po absolvování kurzu bude student schopen:
- charakterizovat specifika tvorby autorek a zasadit je do historického a literárněvědného rámce
- popsat, analyzovat a interpretovat vybraná díla 

Klíčová témata

17.2. Introdução aos estudos da literatura feminina: femismos plurais, feminismos subalternos.

24.2. Eliane Potiguara: Metade cara, metade máscara – hibridismo e oralitura na literatura indígena.

3.3. Conceição Evaristo: Olhos d' Água – “De que cor eram os olhos de minha mãe?” Literatura de negritude; contos.

10.3. Ana Maria Gonçalves: Um defeito de cor – literatura afro-brasileira contemporânea; romance.

17.3. Samostatná četba, příprava referátů k port. literatuře a afr. literaturám 

24.3. Judith Teixeira: queer, loucura e interditos na poesia & ficção portuguesa (seleção de poemas, novela Satânia)

31.3. As três Marias na forma breve: estados da mulher (contos escolhidos de Maria Teresa Horta, Maria Isabel Barreno e Maria Velho da Costa)

7.4. Professora convidada: Magdalena Walczuk (Universidade de Varsóvia) – Identidade afro-brasileira em Cadernos Negros.

14.4. Professor convidado: René Ceballos (Universidade de Leipzig) – Feminismos decoloniais no Brasil.

28.4. Teresa Veiga: metaficções subversivas na ficção portuguesa (“As Parcas”, “Uma aventura secreta do marquês de Bradomín”, “Negra sombra que me assombras – falso conto gótico”)

5.5.  Orlanda Amarílis: violência, abuso e loucura nos contos insólitos cabo-verdianos   

12.5. Paulina Chiziane: a voz da mulher moçambicana (Balada de amor ao vento)

A combinar: Professora convidada Susana L. Antunes (Universidade de Wisconsin-Milwaukee)   –  Poesia feminina de São Tomé (online) 

Studijní zdroje a literatura
    povinná literatura
  • MORRIS, Pam. Literatura a feminismus. Vyd. 1. Brno: Host, 2000, 232 s. ISBN 80-86055-90-6. info
    doporučená literatura
  • KRISTEVA, Julia. Slovo, dialog a román : texty o sémiotice. 1. vyd. Praha: SOFIS, 1999, 81 s. ISBN 8090243932. info
  • MARTINS, Serafina a Silvie ŠPÁNKOVÁ. Teresa Veiga: Luz e mistério na ficção portuguesa contemporânea. 1. vyd. Lisboa: Tinta da China, 2024, 167 s. ISBN 978-989-671-811-4. info
  • ADICHIE, Chimamanda Ngozi. We should all be feminists. First published. London: Fourth estate, 2014, 52 stran. ISBN 9780008115272. info
  • The Routledge critical dictionary of feminism and postfeminism. Edited by Sarah Gamble. New York: Routledge, 2000, xii, 370. ISBN 0415925185. info
  • SHOWALTER, Elaine. Sexual anarchy : gender and culture at the Fin de Siècle. London: Virago, 1992, 242 stran. ISBN 9781853812774. info
Přístupy, postupy a metody používané ve výuce
přednáška: nástin a osvětlení literárního pole 

seminář: rozbor textů

Způsob ověření výstupů z učení a požadavky na ukončení
80% účast na přednáškách a seminářích, 2 projekty (referáty: 1 z portugalské lit. nebo afrických literatur a 1 z brazilské lit.) 
Vyučovací jazyk
Portugalština
Další komentáře
Předmět je vyučován každoročně.
Předmět je zařazen také v obdobích jaro 2027.
  • Statistika zápisu (nejnovější)
  • Permalink: https://is.muni.cz/predmet/phil/jaro2026/PO2B211