Literatura dla dzieci i młodzieży jest specyficzna ze względu na elementy, które powinna zawierać w związku z pełnieniem różnych funkcji wpływających na młodego czytelnika. W odrębnych funkcjach gatunków, form lub całych obszarach gatunkowych tkwi zasadnicza różnica pomiędzy literaturą przeznaczoną dla dorosłych a literaturą dla młodych odbiorców. Współcześni autorzy książek dla dzieci i młodzieży często poruszają palące tematy, piszą o aktualnych problemach naszej epoki. Przez to czasem zapominają o walorach edukacyjnych i wychowawczych, które powinna zawierać literatura dla dzieci i młodzieży. Poruszane są też przez nich tematy, które były kiedyś tabu (tematy śmierci i różnych rodzajów uzależnień); szczególnie po 1989 roku pojawiły się głosy, że właśnie takie motywy powinny być (oczywiście w odpowiedni sposób) przekazane młodym czytelnikom. Ważne jest też szukanie różnych sposobów, jak zachęcić współczesną młodzież do czytania, bowiem oprócz funkcji edukacyjnych ma ono ogromny wpływ na kształtowanie osobowości, rozwijania wyobraźni i kreatywności. W całym tym procesie wielka odpowiedzialność spoczywa na barkach nauczyciela. W związku z tym warto przyjrzeć się projektom, które mają motywować do czytania dzieci i młodzież w Polsce, Republice Czeskiej i w polskich szkołach podstawowych na Zaolziu (RC).